wwww of “weten wat we willen”

Ken je ze nog? Die leuke liedjes aka woordspelletjes op de speelplaats van de lagere school ? ‘Wie plakt er de meeste alliteratie aan elkaar?’ Zeven zeverende zottegemse zotten zwommen zomaar zeven zotte zondagen zonder zwarte zwembroek zei zotte Zulma (15). Ik kan het niet laten om deze associatie te maken telkens ik aan ‘focus’ en ‘kiezen’ denk. Dan passeren immers volgende 5 woorden, netjes in kadans, met de ‘w’ voorop, door mijn voorhoofd : “wel weten wat we willen”.

Hoe meer ik er over nadenk, hoe meer ik mijzelf overtuig : scherp focusen heeft niet zozeer te maken met ‘wat ik moet doen’, maar vooral met ‘wat ik niet moet doen’. Om de één of andere reden wil iedereen het liefst ‘alles’, zonder te kiezen … terwijl we met zijn allen heel goed beseffen dat dit een op voorhand verloren zaak is. Wellicht werken we waardevoller wanneer we  waarachtig weten wat we werkelijk willen (12 :-). “Schrijven is schrappen” zei W. Elsschot.

In onze groep hebben we daarom KPI’s. Het enige juiste kompas dat de naald richt op de koers ‘gewenste toekomst’. “Is jouw KPI rood? Dan wandel je in de verkeerde richting!” In dat opzicht is een KPI veeleer een hulpmiddel voor de individuele medewerker, eerder dan voor de organisatie. Of zoals een ander het mooi verwoordde : het toont het verband tussen de hoop stenen en de kathedraal die we willen bouwen.

Vorige week zat ik als toeschouwer op ‘de bank’ op een interne meeting waar het al KPI was dat de klok sloeg. Mooi, heel erg krachtig en met een bevlogenheid van jewelste.

Ken je dit fenomeen : verschillende personen die eenzelfde voorbeeld gebruiken om een verschillende, soms tegengestelde mening, te verrijken? Of nog beter : ‘citaten’! Let er eens op : dezelfde ‘citaten’ (liefst Latijnse :-) worden gebruikt om de meest tegengestelde meningen te onderbouwen. Hoe grappig …

Ik moest een beetje glimlachen. Een puzzelstukje viel op zijn plaats. Kiezen heeft niet alleen te maken met ‘durven iets niet doen’, maar dus ook met ‘nuance van definities’. Wat bedoelt iemand? Wat wil iemand bedoelen? Spreken we dezelfde taal?

Ik zit daar dus op mijn ‘spreekwoordelijke bank’ en zie hoe verschillende mensen het begrip KPI gebruiken, doch soms met totaal verschillende invulling. KPI als hulp voor de baas, want die wil het weten – rapporteren – evalueren. KPI die ‘controle’ van ‘de cijfers’ uitstraalt. De enige gewenste definitie is (“Wil de echte definitie van KPI nu opstaan!”) : “een KPI toont de weg voor iedere persoon die meewerkt aan het geheel”. KPI’s zijn eigendom van de medewerker, niet van de baas en zeker niet van de firma. Zelfde begrip, andere nuance, verschillende keuze.

Ik weet het niet echt zeker hoor. Maar toch denk ik dat geluk in een klein hoekje zit, succes ook. Ijsbergen hebben maar een tipje boven water. Het verschil wordt gemaakt door het uiteinde. Als ik over ‘werk’ nadenk : 95% van wat we doen lijkt wel bulk, commodity, het grote gemiddelde, olympisch minimum, niet meer dan normaal, …

Maar de laatste 5%? Die maakt wèl het verschil. Daar ‘kies’ je voor, daar leg je de juiste ‘nuance’. Dat is je focus, dan moet je weten wat je wil.

Ik wil wel eens een mountainbike bestijgen en, met het gewicht van fiets en uitrusting, een berg. Hoe groter de stenen, boomwortels en hindernissen … hoe meer het slagen afhangt van dat ene duwtje met je lichaam, die ene centimeter dat je vooruit schuift op je zadel, de kleine twist met je pols die het achterwiel ontlast en de stand van (in mijn geval) de rechtervoet. ‘Momentum’. Zoals in vechtsporten is het ook daar niet de kracht die telt, maar dat laatste procentje techniek : goed gekozen en juist genuanceerd. Absolute focus.

Terwijl ik deze blog schrijf flitst volgende tweet voorbij. Volg eens deze link.

KPI : synoniem voor controle of voor vrijheid?

KPI’s, of Key performance indicators (ook wel Kritieke prestatie-indicatoren) zijn variabelen om prestaties te analyseren. In een eerste instantie lijkt het een vies woord : controle, prestatie, radertje van een machine, Taylor, …. Maar zoals bij alles in het leven gaat het niet om ‘wat het is’ maar wel om ‘wat je ermee doet’ (nu moet ik denken aan een liedje van Bart Peeters, … maar welk?:-)

 

Onze teams bij AVEVE denken er anders over

 

Bij AVEVE hebben we 8 KPI’s die ons beleid bepalen. Ieder team heeft zelf een 5-tal eigen KPI’s die rechtstreeks met de 8 moeder-KPI’s zijn verbonden. En iedere medewerker heeft op zijn/haar beurt enkele persoonlijke KPI’s die, uiteraard, netjes aansluiten met de team-KPI’s.

 

Klinkt nogal machinaal hè? Doch :

 

  • Wij denken dat KPI’s ons kompas zijn. Ze geven ons richting en maken zichtbaar wat voor ons en ons bedrijf belangrijk is en wat niet. Het leert ons te schrappen en af te bouwen waar we afwijken van ons doel en het motiveert ons om op te bouwen en toe te voegen waar wij met AVEVE het verschil kunnen maken (ken je Blue Ocean?).
  • Weet je … we willen toch allemaal bijdragen aan iets zinvol? ‘Wat is hier nu in godsnaam de zin van’ is een niet-leuk-gevoel. Dit noemen ze ‘stenen slepen van hier naar daar’. Maar de kathedraal zien die je mee met de anderen aan het bouwen bent laat ons toch allemaal de borst vooruit steken? Trots, fier en met een gevoel van voldoening … Ja toch? KPI’s creëren verbinding en maken mijn bijdrage in het geheel zichtbaar, … denk ik dan.
  • Maar het mooiste aan KPI’s is dat de verantwoordelijkheid en het eigenaarschap door de medewerker zelf wordt genomen. Wel één voorwaarde : een vruchtbare bedrijfscultuur! Een KPI kan controle zijn : “ik als baas zal over jou als medewerker eens oordelen of jij wel hebt gedaan wat ik vind dat jij had moeten doen”. Een KPI kan ook verantwoordelijkheid zijn : “ik zal als teamlid eens vertellen hoe ver ik reeds sta met mijn project. Kunnen jullie mij helpen bij mijn project of kan ik jou helpen bij het jouwe?”

 

Ik heb nog twee extraatjes

 

Ik kreeg vorige week een leuk artikel binnen over de vijf valkuilen van prestatiemeting. Zeker eens lezen als je in KPI’s wil investeren! (bron : Harbard Business Review)

  1. Meet ten opzichte van de buitenwereld, vermijd navelstaren
  2. Kijk vooruit en focus op actie, blijf niet het verleden verklaren
  3. Zie verder dan de meting alleen, word niet cijferblind
  4. Overdrijf niet met het belang van prestatiemeting, je moedigt alleen maar cijfermanipulatie aan
  5. Evoleer en hou niet eeuwig vast aan dezelfde cijfers, je wereld verandert snel

Zelf hebben we een best practice over KPI’s. Je kan deze vinden als vaste  pagina op deze blog.

Veel succes!

 
 
PS : wij werkten voor de introductie van KPI’s samen met Yves Van Nuland