De wereld verandert (3/11)

Op vraag van een vriend schreef ik een stukje (nou ja, stukje : 5.598 woorden:-) voor zijn nieuw boekje dat in oktober uitkomt over “De kracht van mensen”. Ik plaats mijn pennevrucht in 11 opeenvolgende stukjes op mijn blog.

Het is mijn persoonlijke mening, maar ik zou wat graag je feedback of mening horen. Aan zij die hun email-adres achterlaten beloof ik om later een ex. van het boekje op te sturen !

 

Deel  1 : Het vergeten agendapunt

…/…

De wereld verandert.

Niet panikeren, dit fenomeen is van alle tijden. Alleen, … het gaat wel heel erg snel vandaag. Je weet, neem ik aan, dat Charles Darwin de meest verkeerd geciteerde man op aarde is. Zijn ‘Survival of the fittest’ betekent helemaal niet ‘Het recht van de sterkste’. Het bedoelt dat je enkel kan overleven door je aan te passen. In mijn vak, kleinhandel of retail, wordt de markt gesplitst in ‘laagste prijs’ (operationeel excelleren, de laagste kost per verkocht product is bepalend) en ‘hoogste toegevoegde waarde’ (emotionele binding, kwaliteit en/of service primeert). Daartussen is het een grijs niemandsland waar je door de band weinig kansen op succes ontmoet. Aan welke kant je ook staat : ‘kennis’ maakt het verschil in onze westerse economie. ‘Kennis’ of ‘innovatie’ leidt naar een lagere productiekost of een subliem product of service met hogere verkoopwaarde. Voor de klant leidt kennis tot de beslissing voor zijn aankopen. Het gidst hem als consument naar zijn productkeuze, of het lost een deel van zijn kleine of grote dagelijkse vraagstukjes op. Het is nu net door de verandering van het begrip ‘kennis’, ondermeer door de komst van internet, dat de wereld sneller dan ooit verandert. Kennis hebben stelt echt niets meer voor : kennis is overal aanwezig en raadpleegbaar. Je kan dus geen macht of privilege claimen vanuit een unieke of exclusieve toegang tot kennis. Afhankelijkheid en hiërarchie krijgt daardoor een nieuwe invulling.

Bovendien is ‘kennis’ een ietsiepietsie sneller geworden. Wat zeg ik? Je kan het niet meer bijhouden. De halfwaardetijd, de tijd dat de helft van mijn kennis veroudert of voorbij wordt gestreefd, is geweldig klein. Je kan aannemen dat een hogeschoolstudent de helft van zijn, in zijn hogere studies, opgedane kennis niet meer kan gebruiken op het einde van die hogere studies omdat die kennis reeds is verouderd. Wij met zijn allen hebben ook minder geduld om iets, bouwsteen per bouwsteen, aan te leren. We willen snel de oplossing bereiken : je kan ze immers vrij snel vinden, om niet te zeggen ‘googlen’. Wat ‘je weet’ telt niet, wat ‘je te weten komt’ eens te meer. De kunst is dus niet ‘iets kennen’, de kunst is om ‘kennis tot waarde’ om te zetten. Ik bedoel niet ‘vaardigheden’ hoor. Ik bedoel voorbeelden zoals : verbanden leggen, de juiste situatie herkennen waarin je kennis kan gebruiken, hoofd- van bijzaak scheiden, snelle analyse maken en elimineren, reflex, intuïtie, zichzelf verbeteren, uitvinden, … Zowel op de werk- of winkelvloer, in de fabriek of het magazijn als tijdens de directiemeeting. Er moet een nieuwe definitie van ‘kennis’ worden opgesteld. Iets in de trant van ‘niet de inhoud van twee hersenhelften gevuld met ‘kennis’, maar wel de ‘mentale sport om iedere dag kennis te genereren of te produceren’.

Kennis zit breed en laag. Als je een beetje dieper kijkt zie je nogal snel dat die kennis een som is van vele kleine dingen door vele mensen op vele momenten. Er is dus geen ‘kluis’ met alle kennis, noch is er een ‘groot boek’ der waarheid. Laten we dus ook niet teveel geloven dat je de kennis waar we het hier over hebben in een soort kennisdatabase kan opslaan. Kennis zit bij alle mensen in een bedrijf verspreid, niet bij enkelen.

…/…

Dit is mijn persoonlijke mening, maar ik zou wat graag je feedback of mening horen. Aan zij die hun email-adres achterlaten beloof ik om later een ex. van het boekje op te sturen !

Ah man! Kennis stelt toch niks voor!

Herkennen jullie dit? Ik lees flink door op Twitter en LinkedIn. Ik bewaar in Evernote en Instapaper. Ik hou van TedTalks. Ik lees graag magazines : het echte en het e-zine. Een boek zie ik ook wel zitten. En boven alles : een goed gesprek. Face-to-face of in een zaal. Ik raap de info bij elkaar aan een snelheid en in een veelvoud van wat ik kon vastkrijgen toen ik in 1989 aan mijn loopbaan begon. En dan opeens! Dan opeens lees je opnieuw die zelfde ‘titel’ … en dan denk je ‘tiens, dit komt me bekend voor’ …

Maar je weet het niet meer!

Toch wel. Je weet ‘dit komt me bekend voor’. ‘Ik heb dat ooit al eens gelezen’. Maar ik herinner me het slechts vaag. En wat ik er van had moeten onthouden is foetsie. Weg. Gone. Disparu. Doeme toch, al die moeite voor niets.

Dit is ook een goeie. Je zoekt in je persoonlijke digitale archief op een kernwoord. Je botst op hele leuke artikels die je nu onmiddelijk zou willen lezen. Reuze interessant is dit! Alleen : ze zitten in je archief. Dus je hebt ze ooit al eens gelezen! Maar je weet het niet meer. Laat staan dat je nog weet waarover ze gaan. Laat staan dat je nog weet dat je het artikel had. Laat staan dat je met opzet naar het artikel zou hebben gezocht toen je het nodig kon hebben gehad.

Er is gewoon veel teveel (lees : veel teveel) info. Hoe meer info we verwerken hoe meer het vervaagt. ‘Hoe meer ik studeer, hoe meer ik weet, hoe meer ik vergeet’ grapten we vroeger als kinderen. Alles wordt dun, wordt oppervlakkig. ‘Ja ik herinner me er vaag iets van’.

Jaren geleden was er het succesvolle programma Schalkse Ruiters op de TV. Zondagavond. Wat een avond. “Niets plannen op zondagavond mannen, Schalkse Ruiters weet je wel!”. Het spelconcept bestond erin dat het verhaal dat werd verteld ‘waar’ of ‘onwaar’ was. Toen had ik dat gevoel ook al! ‘Ja, ik heb daar ooit eens iets van gehoord’. Alleen : ik weet niet meer of het waar was of niet. Op internet overkomt het me vandaag steeds meer. ‘Ik heb daar ooit iets van gelezen of gezien’. Maar was het nu waar of niet? Was het onderbouwd of niet? Geloofwaardig of niet? Was het ‘voor echt’ of ‘bij wijze van spreken’? Was het ‘onderwerp’ of ‘in de marge’?

Kennis hebben stelt dus niets meer voor.

Kennis ligt voor het rapen. Ze plaveien er de straat mee. Maar ‘kennis’ is niet hetzelfde als ‘kunnen’. ‘Info vinden’ is niet gelijk aan iets ‘weten’.

Ik zie het als volgt. Er zijn drie dingen die het verschil maken.

  1. Kennis bestaat niet uit de info, maar uit de verbanden tussen die info. Weten wat je met die info moet doen, daar draait het om! Welke informatie in welke situatie, aangepast aan welke omstandigheden, als antwoord en reactie op welke realiteit? Dat is een paar andere mouwen dan Googlen.
  2. Kennis krijgt waarde door credibiliteit. Kennis wordt gezocht bij mensen die je vertrouwt. Als hij/zij het zegt zal het wel waar zijn zeker? In deze tijden van info-gestie komt het eigen netwerk steeds meer naar boven als baken van te vertrouwen kennis. En de obligate opendeur : wat mensen onder elkaar vertellen is vele keren geloofwaardiger dan wat bedrijven of instituten aan diezelfde mensen vertellen. Daar hoef je geen tekeningetje bij te maken.
  3. Mag ik het met een filosofisch sausje overgieten? Kennis wordt pas iets waard als ze gedeeld wordt. “All that’s not given is lost.” Alle uitingen van conversatie, online of offline, vormen samen een zenuwstelsel van (toekomstige) waardecreatie.’Kennis is macht’ kan naar de vuilbak. ‘Delen’ en ‘netwerken’ wordt het nieuwe speelveld.

Ik ga voor deze 3 : Verbanden – Vertrouwen – Delen. Da’s waar kennis het verschil maakt.

Vind je dit interessant? Dan is deze eerdere blogpost een leestip voor jou : Meester-Gezel-Leerling

Meester, gezel en leerling

Alle dagen, maar echt alle dagen, doen we bij de AVEVE-winkels er alles aan om kennis en advies tot bij de consument te brengen. Dit is onze toegevoegde waarde en ons onderscheidend voordeel als winkelketen. 110 jaar agrarische deskundigheid verpakken in kleine pakjes en zakjes voor liefhebbers van tuin, dier en thuisbakken.
Dat brengt ons tot bij het leuke maar moeilijke vraagstuk : ‘hoe doe je dit’?

Immers : klassikaal leren is steeds moeilijker te organiseren, mensen blijven minder lang in dezelfde organisatie en de natuurlijke instroom van land- en tuinbouwonderwijs krimpt.

Vorige week was ik met een groot hart m’n verhaal aan het doen bij een onderzoeksinstelling die ‘kennisoverdracht’ bestudeert. ‘Of ze ons misschien konden helpen?’. Bottom-line komt het er bij AVEVE als volgt op neer …
Stel jij bent klant en je hebt een vraag, whatever ….
Ik ben winkelmedewerker en :

  1. ik weet het antwoord en ik help jou verder
  2. ik weet het antwoord niet maar mijn collega in de winkel wel en die helpt jou verder
  3. ik kijk in de kennisdatabase van AVEVE en help jou binnen een paar minuten verder, jij winkelt ondertussen rustig voort
  4. ik bel de ‘expert van dienst’ en help jou binnen een 10-tal minuten verder, jij winkelt ondertussen rustig voort

In elk geval : jij als klant krijgt je antwoord! Dat is een feit.

Zegt die kennis-onderzoeker : “Je moet niet alleen focussen op die kennisdatabank, want de echte kunst is niet de kennis op zich … maar op het juiste moment de juiste kennis aan de juiste vraag in de juiste context verbinden. En … dat kan geen enkele kennisdatabank. Het concept is zo oud en simpel als het maar kan zijn : je hebt (benoemd of onbenoemd) meesters die bereid zijn leerlingen tot gezel te promoveren”.

Ik ben best fier op onze kennisdatabank, … maar ik ben het ook eens met de man. Het is een veelheid van dingen die op elkaar inwerken. Beginnend bij een cultuur die kennis als belangrijk omschrijft.

Onze kennisdatabank is onmisbaar, … maar wat is de echte functie? Wel : die mensen, die de kennis en de ervaring hebben, kennen en waarderen. Die medewerkers een forum geven. De ‘meesters’ motiveren om vanuit hun ervaring nieuwe leerlingen en gezellen op te leiden. Weet je, het is een feit : kennis delen gebeurt met mensen en niet met machines.

Ondertussen voelen we heel duidelijk dat opleiding in onze winkelketen verschuift van de klas naar de werkvloer : on-the-job-training en rayontraining zijn de nieuwe informatiesnelwegen voor de winkelvestigingen van morgen.