Get the basics right (7/11)

Op vraag van een vriend schreef ik een stukje (nou ja, stukje : 5.598 woorden:-) voor zijn nieuw boekje dat in oktober uitkomt over “De kracht van mensen”. Ik plaats mijn pennevrucht in 11 opeenvolgende stukjes op mijn blog.

Het is mijn persoonlijke mening, maar ik zou wat graag je feedback of mening horen. Aan zij die hun email-adres achterlaten beloof ik om later een ex. van het boekje op te sturen !

Deel 2 : probeer goed te doen

Laten we beginnen bij de essentie. Je kan mensen niet overtuigen. Dat doen ze zelf. Je kan bijgevolg mensen niet motiveren. Dat doen mensen ook zelf. Wat je wel kan zijn de voorwaarden ertoe scheppen. Het is toch al te gek dat ik als leidinggevende de knop in iemand anders zou kunnen omdraaien zodat iemand zich volledig voor de organisatiedoelstelling zou willen geven. Ik geloof nooit dat een evaluatiegesprek met een opsomming van je verbeterpunten je ook maar één stap dichter bij ‘motivatie’ brengt. De manier waarop dan weer misschien wel. Geëngageerd zijn, betrokken zijn,bezield zijn, bevlogen zijn, gemotiveerd zijn : het is allemaal een keuze van een individu. Het is in het beste geval een ‘wil’ om iets te doen, in het andere geval is het een ‘gevolg’. Je kan een paard naar het water leiden, je kan het niet doen drinken.

En dan komt de lange lijst van scheppende voorwaarden. Ik ben niet de specialist en zeker niet de academicus. En ik ben zeker niet het volmaakte voorbeeld van alles wat ik zeg.  Laat ik je dan ook meenemen in wat ik tot nu toe heb ervaren en wat ik telkens opnieuw betracht : onvolledig, toch heel herkenbaar en wèl van alle dag.

Get the basics right

We kunnen best beginnen met een paar open deuren in te stampen, in een reeks van 3. Omdat het zo ongelooflijk simpel is, besteden velen van ons allemaal er nog nauwelijks tijd aan.

  • ‘Doe niets wat je zelf niet zou willen dat er met of naar jou wordt gedaan’.Interpreteer dit nu eens zo letterlijk mogelijk : achterklap, iets verzwijgen, je buitensluiten uit een informatieproces, iemand negeren, de  gsm opnemen midden in een gesprek, constant je aandacht laten afleiden, de deur dichthouden, druk druk druk doen, overdrijven en pochen, de pluimen op je hoed steken, wegvluchten als het even spannend wordt, geen goeiedag, geen dank uw wel, …
    Ken je dit akelig gevoel : je laat iemand voor in het verkeer en die gunt je nog niet eens een blik, laat staan een wuivend dank-u-wel-handje?
    Of : ‘het’ gaat over jou, … maar jij weet van niets. Hoe zou jij reageren mocht het over jou gaan, en je nadien tot de vaststelling komt dat anderen dit wetens willens voor jou hebben verzwegen? Of als je er achter komt dat bijna iedere andere het wel weet, maar net jij niet? Dan kan je toch moeilijk in je ‘wat-ben-ik-nu-bevlogen-’ of ‘wat-ben-ik-nu-gemotiveerd-modus’ blijven?
    Of nog beter : als anderen praten over jou als ‘onderwerp’ waar men ‘het’ moet over hebben.
    Respecteer mensen als een individu en behandel ze niet als een radertje in een Zwitsers uurwerk. Je zou het zelf ook niet willen. Zorg dat je te vertrouwen bent, creëer een veilige omgeving. Je wil het aantal mensen dat zich niet durft bloot te geven niet te eten geven, zoveel zijn het er. Voor iedere medewerker die liever zijn mond dicht houdt dan te zeggen wat ie echt wil of voelt bestaat er wel een collega of baas die daar de reden toe is.
  • In dezelfde reeks hoort thuis ‘doe wat je zegt’. Als je iets belooft, doe dat dan ook. Zorg dat mensen op jou kunnen rekenen. Poepsimpel in de theorie, maar o zo moeilijk want ‘ik had het druk’, ‘ik had andere zaken met meer prioriteit te doen’, ‘ik kan er ook niet aan doen maar … maar … maar…’. Klein detail : ‘ja maar’ is synoniem voor ‘neen’. ‘Sorry maar iets anders ging voor’ is synoniem voor ‘jij bent niet belangrijk’. ‘Ik had geen tijd’ is synoniem voor ‘achter in de rij is jouw plaats’.
  • Hekkensluiter is ‘geef het voorbeeld’. Walk the talk. Alle mensen, of het nu vrienden, familie, kinderen of collega’s zijn, gaan zich conformeren naar gewenst gedrag. Wat jij doet lijkt wel het meest gewenst van al! Anders deed je het toch zelf niet. Of het nu de spiegelneuronen zijn of niet, dat weet ik niet, maar het werkt in de twee richtingen. Negatief gedrag in jouw omgeving mondt uit in meer negatief gedrag door jezelf. Maar positief gedrag versterkt. Bedenk ook eens dat als je jezelf omringt met mensen waar je naar opkijkt en waar je respect voor opbrengt, je zelf veel sterker groeit en je jezelf veel meer respecteert dan als je constant omgaat met mensen die je naar beneden halen.
    Ik hoorde ooit eens een pijnlijk terechte uitspraak over het te sterk relativeren van minder goede rolpatronen bij kinderen : ‘Als negatieve rolpatronen niet zo schadelijk zouden zijn als sommigen beweren, waarom dan zoveel moeite doen voor het rolpatroon van ‘goede ouder’. Toch omdat we geloven dat ‘goede-ouder-zijn’ het geluk van je kind gunt. Of de afwezigheid ervan dit geluk ontneemt’. Een slecht voorbeeld zijn voor de ander is niet alleen een gemiste kans, de bijhorende verantwoordelijkheid is wel iets meer dan dat!

…/…

Dit is mijn persoonlijke mening, maar ik zou wat graag je feedback of mening horen. Aan zij die hun email-adres achterlaten beloof ik om later een ex. van het boekje op te sturen !

Advertenties

Controle is een illusie (6/11)

Op vraag van een vriend schreef ik een stukje (nou ja, stukje : 5.598 woorden:-) voor zijn nieuw boekje dat in oktober uitkomt over “De kracht van mensen”. Ik plaats mijn pennevrucht in 11 opeenvolgende stukjes op mijn blog.

Het is mijn persoonlijke mening, maar ik zou wat graag je feedback of mening horen. Aan zij die hun email-adres achterlaten beloof ik om later een ex. van het boekje op te sturen !

 

 

Deel  1 : Het vergeten agendapunt

 …/…

 

Controle is een illusie

 

Het geloof in ‘maakbaarheid’ : de bedrijfswereld, ook de mijne, loopt over van individuen die geloven dat de wereld kan gemaakt worden volgens een soort machinaal denken. Als je A doet volgt B. Menselijke relaties en interacties, want dat is een bedrijf toch, worden herleid tot vooraf te bepalen en uit te denken processen. Ratio regeert, herhaalbaarheid wordt betracht, voorspelbaarheid is de heilige graal. Loopt er iets fout? Dan is diegene die dat niet zien aankomen heeft de pineut. De vruchtbare voedingsbodem voor dit alles is ‘drang naar controle’. Door scha en schande kom ik er zelf achter dat controle een illusie is. Je kan het wel willen, en je kan het jezelf voorhouden, maar de wereld is niet maakbaar of voorspelbaar. Alle grote dingen die de evolutie van onze beschaving zwaar hebben bepaald zijn zaken die niet netjes op voorhand waren ingecalculeerd. Waarom ontstaat een hype? Wat maakt een revolutie? Hoe ontstaat een crisis? Wat bepaalt succes? Welke innovatie verandert de business of de wereld? Achteraf kan je het piekfijn uitleggen, maar op voorhand voorspellen. Ho maar. Ik moet altijd een beetje gniffelen bij de commerciële succesverhalen die op congressen en spreekbeurten als ultiem voorbeeld worden opgevoerd. Hoe groter hoe liever. Denk eraan : allemaal uitleg achter de feiten. Vooraf had het niemand voorspeld. Hoe erg ik deze wetenschap zelf ook vind : je kan de wereld rondom jou niet maken. Ik weet het, dat voelt raar aan : niets doen en wachten tot ‘het’ gebeurt. Wachten op de klik! We willen actie en invloed uitoefenen. Maar misschien is het eerder een kwestie van voorbereid en alert te zijn, of van wendbaar en flexibel te zijn. Misschien heeft het meer te maken met openstaan, loslaten, afstand nemen, toelaten, ruimte laten. Nieuwe ideeën vinden is vaak veel minder lastig dan de oude los te laten. Je vastzetten in een gecontroleerd en vooraf bepaald scenario is misschien wel niet zo verstandig. Alles van tevoren willen plannen is niet zo handig, mensen en relaties zijn ‘levend’. Een voorbeeld helpt om het voor mezelf simpel te maken. Ik kan niet bepalen of het regent. Ik kan wel bepalen hoe ik ermee omga. Binnenblijven, regenjas aandoen of paraplu nemen. Wel fietsen of dan maar een boek lezen … Het lijkt zelfs zo te zijn dat door de drang naar controle er meer mis kan lopen als neveneffect dan dat er goed kan gaan als bedoeld resultaat. Wist je dat in Amerika na 9/11, van die mensen die, in een drang om hun veiligheid onder controle te hebben, geen vliegtuig meer hebben gebruikt, er meer mensen zijn gestorven in het autoverkeer dan dat er mensen omgekomen waren in de terreuraanslag? Van preventief onderzoek is geweten dat bij een onverstandige aanpak het risico bestaat dat valse diagnoses en onnodige behandelingen meer slachtoffers eisen dan dat er mensenlevens worden gered door de preventie. Controle is een illusie. Beetje plat voorbeeld : als je wat te hard op zoek gaat naar een lief of vriendinnetje of nieuwe relatie maak je doorgaans iedere kans daartoe met de grond gelijk. Als je te sympathiek wil overkomen kan je gegarandeerd achteraan in de rij gaan staan. Net zoals je te hard nadenkt over waar je ‘onbewust bekwaam’ in bent. Iemand van jullie die muziek speelt? Soms speel je het ene deuntje na het andere uit je hoofd. Probeer je keihard na te denken hoe je je vingers precies op het instrument moet plaatsen kom je geheid op een soort verlamming of black-out uit en verlies je alle souplesse. Ben je iets vergeten? Doe dan maar even hard je best om het te herinneren. Ik wed 10 tegen 1 dat je het niet vindt. Laat het los en het floept ongevraagd je hersenpan binnen.

 

Ik heb voor mezelf uitgemaakt : niet per sé willen overtuigen en dus aanvaarden dat controle een illusie is. En ‘tijd’. Ik zeg niet dat ik het als makkelijk ervaar om dit te doen, maar ik durf me het inzicht toe te meten.

Met deze bouwstenen wil ik een groep mensen in verbinding en in beweging brengen. De hamvraag is ‘hoe’. Ik heb mezelf overtuigd dat het immens belangrijk is, dat het veel tijd vraagt en dat het bijgevolg het leeuwenaandeel van mijn taak uitmaakt als bedrijfsleider.

Maar weeral de vraag ‘hoe?’.

Hoe meer ik er met collega’s en vrienden over praat, hoe meer ik begin in te zien dat het niet om 1, 2 of 3 grote strategische lijnen of projecten gaat. Ik besef steeds meer dat het om een massa van kleine dingen gaat.

…/…

 

Dit is mijn persoonlijke mening, maar ik zou wat graag je feedback of mening horen. Aan zij die hun email-adres achterlaten beloof ik om later een ex. van het boekje op te sturen !