Controle is een illusie (6/11)

Op vraag van een vriend schreef ik een stukje (nou ja, stukje : 5.598 woorden:-) voor zijn nieuw boekje dat in oktober uitkomt over “De kracht van mensen”. Ik plaats mijn pennevrucht in 11 opeenvolgende stukjes op mijn blog.

Het is mijn persoonlijke mening, maar ik zou wat graag je feedback of mening horen. Aan zij die hun email-adres achterlaten beloof ik om later een ex. van het boekje op te sturen !

 

 

Deel  1 : Het vergeten agendapunt

 …/…

 

Controle is een illusie

 

Het geloof in ‘maakbaarheid’ : de bedrijfswereld, ook de mijne, loopt over van individuen die geloven dat de wereld kan gemaakt worden volgens een soort machinaal denken. Als je A doet volgt B. Menselijke relaties en interacties, want dat is een bedrijf toch, worden herleid tot vooraf te bepalen en uit te denken processen. Ratio regeert, herhaalbaarheid wordt betracht, voorspelbaarheid is de heilige graal. Loopt er iets fout? Dan is diegene die dat niet zien aankomen heeft de pineut. De vruchtbare voedingsbodem voor dit alles is ‘drang naar controle’. Door scha en schande kom ik er zelf achter dat controle een illusie is. Je kan het wel willen, en je kan het jezelf voorhouden, maar de wereld is niet maakbaar of voorspelbaar. Alle grote dingen die de evolutie van onze beschaving zwaar hebben bepaald zijn zaken die niet netjes op voorhand waren ingecalculeerd. Waarom ontstaat een hype? Wat maakt een revolutie? Hoe ontstaat een crisis? Wat bepaalt succes? Welke innovatie verandert de business of de wereld? Achteraf kan je het piekfijn uitleggen, maar op voorhand voorspellen. Ho maar. Ik moet altijd een beetje gniffelen bij de commerciële succesverhalen die op congressen en spreekbeurten als ultiem voorbeeld worden opgevoerd. Hoe groter hoe liever. Denk eraan : allemaal uitleg achter de feiten. Vooraf had het niemand voorspeld. Hoe erg ik deze wetenschap zelf ook vind : je kan de wereld rondom jou niet maken. Ik weet het, dat voelt raar aan : niets doen en wachten tot ‘het’ gebeurt. Wachten op de klik! We willen actie en invloed uitoefenen. Maar misschien is het eerder een kwestie van voorbereid en alert te zijn, of van wendbaar en flexibel te zijn. Misschien heeft het meer te maken met openstaan, loslaten, afstand nemen, toelaten, ruimte laten. Nieuwe ideeën vinden is vaak veel minder lastig dan de oude los te laten. Je vastzetten in een gecontroleerd en vooraf bepaald scenario is misschien wel niet zo verstandig. Alles van tevoren willen plannen is niet zo handig, mensen en relaties zijn ‘levend’. Een voorbeeld helpt om het voor mezelf simpel te maken. Ik kan niet bepalen of het regent. Ik kan wel bepalen hoe ik ermee omga. Binnenblijven, regenjas aandoen of paraplu nemen. Wel fietsen of dan maar een boek lezen … Het lijkt zelfs zo te zijn dat door de drang naar controle er meer mis kan lopen als neveneffect dan dat er goed kan gaan als bedoeld resultaat. Wist je dat in Amerika na 9/11, van die mensen die, in een drang om hun veiligheid onder controle te hebben, geen vliegtuig meer hebben gebruikt, er meer mensen zijn gestorven in het autoverkeer dan dat er mensen omgekomen waren in de terreuraanslag? Van preventief onderzoek is geweten dat bij een onverstandige aanpak het risico bestaat dat valse diagnoses en onnodige behandelingen meer slachtoffers eisen dan dat er mensenlevens worden gered door de preventie. Controle is een illusie. Beetje plat voorbeeld : als je wat te hard op zoek gaat naar een lief of vriendinnetje of nieuwe relatie maak je doorgaans iedere kans daartoe met de grond gelijk. Als je te sympathiek wil overkomen kan je gegarandeerd achteraan in de rij gaan staan. Net zoals je te hard nadenkt over waar je ‘onbewust bekwaam’ in bent. Iemand van jullie die muziek speelt? Soms speel je het ene deuntje na het andere uit je hoofd. Probeer je keihard na te denken hoe je je vingers precies op het instrument moet plaatsen kom je geheid op een soort verlamming of black-out uit en verlies je alle souplesse. Ben je iets vergeten? Doe dan maar even hard je best om het te herinneren. Ik wed 10 tegen 1 dat je het niet vindt. Laat het los en het floept ongevraagd je hersenpan binnen.

 

Ik heb voor mezelf uitgemaakt : niet per sé willen overtuigen en dus aanvaarden dat controle een illusie is. En ‘tijd’. Ik zeg niet dat ik het als makkelijk ervaar om dit te doen, maar ik durf me het inzicht toe te meten.

Met deze bouwstenen wil ik een groep mensen in verbinding en in beweging brengen. De hamvraag is ‘hoe’. Ik heb mezelf overtuigd dat het immens belangrijk is, dat het veel tijd vraagt en dat het bijgevolg het leeuwenaandeel van mijn taak uitmaakt als bedrijfsleider.

Maar weeral de vraag ‘hoe?’.

Hoe meer ik er met collega’s en vrienden over praat, hoe meer ik begin in te zien dat het niet om 1, 2 of 3 grote strategische lijnen of projecten gaat. Ik besef steeds meer dat het om een massa van kleine dingen gaat.

…/…

 

Dit is mijn persoonlijke mening, maar ik zou wat graag je feedback of mening horen. Aan zij die hun email-adres achterlaten beloof ik om later een ex. van het boekje op te sturen !

Iedereen heeft gelijk (5/11)

Op vraag van een vriend schreef ik een stukje (nou ja, stukje : 5.598 woorden:-) voor zijn nieuw boekje dat in oktober uitkomt over “De kracht van mensen”. Ik plaats mijn pennevrucht in 11 opeenvolgende stukjes op mijn blog.

Het is mijn persoonlijke mening, maar ik zou wat graag je feedback of mening horen. Aan zij die hun email-adres achterlaten beloof ik om later een ex. van het boekje op te sturen !

 

 

Deel  1 : Het vergeten agendapunt

…/…

 

Iedereen heeft gelijk

 

De filter waarvan sprake is eigenlijk je set aan overtuigingen. Een overtuiging zit diep, heel diep, onderaan in de massa van de ijsberg. Ik vind het absoluut zinloos, echt volledig zinloos, om een collega of vriend te trachten te overtuigen van ‘een tegendeel’ of van iets anders dan ‘zijn of haar overtuiging’. Het vreet gewoon teveel energie weg en is niet productief. Dat ‘overtuigen’ moet die vriend of collega zelf doen.

Het is een beetje zoals Johan Cruyff het stelt : ‘je gaat het pas zien als je het door hebt’. Je mag het je vriend of collega zelfs niet eens kwalijk nemen : hij of zij kan het tegendeel, waarvan sprake in mijn voorbeeld, niet eens zien. Daarvoor staat zijn of haar eigen overtuiging in de weg.

 

Ik heb leren respect opbrengen voor het gelijk van een ander. Iedereen heeft gelijk! Immers, iedereen vertrekt vanuit een bril waarmee hij of zij de realiteit ziet … en die is per definitie waar. Wat mensen beweegt is hun overtuiging. Dat helpt mij om de wereld rondom mij te verklaren en het goede in mensen te zien. Ikzelf geloof dat mensen altijd en overal willen streven naar ‘kwaliteit’. Kwaliteit in de zin van iets creëren, bijdragen aan iets moois, resultaat behalen, voldoen aan verwachtingen, waardering voor kunde, mensen tevreden maken, al of niet samen dingen opbouwen en realiseren, met voldoening terugblikken op wat goed is, er zin in hebben, iemand gelukkig maken, … Alleen kunnen ‘overtuigingen’ tot verschillende percepties van ‘kwaliteit’ leiden.

 

Laten we nu niet met zijn allen fatalistisch worden en zeggen dat er niets te veranderen valt aan overtuigingen. Toch wel! Een overtuiging kan veranderen, maar enkel door de persoon zelf. En het kost tijd, véél tijd. En dat is lastig om te aanvaarden. Alles moet immers zo rap gaan. We staan altijd en overal klaar met zeer rationele argumenten om de zaak vooruit te laten gaan. Tijd investeren in elkaars overtuigingen is not done.

 

Ik heb voor mezelf uitgemaakt : niet per sé willen overtuigen en dus aanvaarden dat controle een illusie is. En ‘tijd’. Ik zeg niet dat ik het als makkelijk ervaar om dit te doen, maar ik durf me het inzicht toe te meten.

Met deze bouwstenen wil ik een groep mensen in verbinding en in beweging brengen. De hamvraag is ‘hoe’. Ik heb mezelf overtuigd dat het immens belangrijk is, dat het veel tijd vraagt en dat het bijgevolg het leeuwenaandeel van mijn taak uitmaakt als bedrijfsleider.

Maar weeral de vraag ‘hoe?’.

Hoe meer ik er met collega’s en vrienden over praat, hoe meer ik begin in te zien dat het niet om 1, 2 of 3 grote strategische lijnen of projecten gaat. Ik besef steeds meer dat het om een massa van kleine dingen gaat.

…/…

 

Dit is mijn persoonlijke mening, maar ik zou wat graag je feedback of mening horen. Aan zij die hun email-adres achterlaten beloof ik om later een ex. van het boekje op te sturen !